Từ ngày 15/3/2026, Nghị định 58/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực thi hành, trong đó sửa đổi, bổ sung một số quy định về việc thực hiện Luật Căn cước. Với những sửa đổi mang tính đột phá, Nghị định không chỉ cắt giảm các loại giấy tờ rườm rà mà còn tối ưu hóa quyền lợi cho người dân trên môi trường số.
Mở rộng trách nhiệm của công an xã
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 58/2026/NĐ-CP là mở rộng trách nhiệm của công an cấp xã trong thu thập, cập nhật và khai thác dữ liệu dân cư, phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới khi không còn công an cấp huyện.
Theo đó, công an cấp xã nơi công dân cư trú có trách nhiệm thu thập, cập nhật thông tin công dân vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư từ nhiều nguồn như giải quyết thủ tục cư trú, sổ sách quản lý cư trú, hồ sơ tàng thư và từ việc cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước.
Nghị định 58/2026/NĐ-CP làm rõ cơ chế điều chỉnh thông tin trong cơ sở dữ liệu khi công dân phát hiện thông tin do mình cung cấp có sai sót hoặc thay đổi. Khi đó, công dân đề nghị công an cấp xã thực hiện điều chỉnh theo trình tự, thủ tục quy định.
Nghị định cũng mở rộng phạm vi xác lập số định danh cá nhân ngay từ khâu đăng ký khai sinh, bao gồm cả trường hợp ghi vào sổ hộ tịch việc khai sinh đã đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài.
Số chứng minh nhân dân 9 số, số định danh cá nhân đã hủy vẫn được tích hợp trong ứng dụng VneID
Nghị định 58/2026/NĐ-CP nêu rõ thông tin số chứng minh nhân dân 9 số, số định danh cá nhân đã hủy được mã hóa, tích hợp trong mã QR trên thẻ căn cước, trong bộ phận lưu trữ của thẻ căn cước, trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID).
Cơ quan, tổ chức, cá nhân quét mã QR trên thẻ căn cước, khai thác thông tin trong bộ phận lưu trữ của thẻ căn cước, khai thác thông tin trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và sử dụng thông tin số chứng minh nhân dân 9 số, số định danh cá nhân đã hủy truy xuất được qua mã QR, trong bộ phận lưu trữ của thẻ căn cước, khai thác thông tin trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công, các giao dịch và hoạt động khác; không được yêu cầu công dân phải cung cấp xác nhận số chứng minh nhân dân 9 số, số định danh cá nhân đã hủy.
Trình tự, thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước
Theo quy định được sửa đổi, đối với trường hợp người dưới 6 tuổi đề nghị cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ Căn cước; công dân đề nghị cấp lại do mất thẻ, thẻ hư hỏng không sử dụng được hoặc cấp đổi do thay đổi địa giới hành chính thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VneID.
Kết quả tích hợp được thông báo khi trả thẻ Căn cước cho công dân. Công dân hoặc người đại diện hợp pháp thực hiện thanh toán lệ phí tích hợp, cập nhật, điều chỉnh thông tin trên thẻ và phí dịch vụ chuyển phát theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.
Việc ban hành Nghị định số 58/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực căn cước, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.
Đinh Trúc - PBGDPL