Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 65/2026/NĐ-CP ngày 28/02/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phục hồi, phá sản về Quản tài viên và hành nghề quản lý, thanh lý tài sản. Đây là văn bản quy phạm pháp luật quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động hành nghề của Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản; góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước liên quan đến hoạt động hành nghề quản lý, thanh lý tài sản.
Tọa đàm lấy ý kiến về dự thảo Nghị định
Sau đây là một số nội dung mới nổi bật của Nghị định số 65/2026/NĐ-CP:
Quy định về tiêu chuẩn, điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên (Điều 5)
Các đối tượng được cấp Chứng chỉ hành nghề Quản tài viên bao gồm: Luật sư; Kiểm toán viên; Người có trình độ cử nhân luật, kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng và có ít nhất 05 năm kinh nghiệm công tác trong lĩnh vực được đào tạo. Điểm mới là yêu cầu bắt buộc phải hoàn thành khóa bồi dưỡng nghề Quản tài viên trước khi được cấp chứng chỉ, nhằm đảm bảo tính chuyên môn đặc thù trong lĩnh vực hành nghề quản lý, thanh lý tài sản.
Quy định về hình thức hành nghề của Quản tài viên (Điều 12)
Theo đó, Quản tài viên có quyền lựa chọn một trong hai hình thức hành nghề:
Hành nghề với tư cách cá nhân và phải thực hiện đăng ký tại Sở Tư pháp nơi người đó muốn hành nghề.
Hành nghề trong doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản thông qua việc thành lập hoặc tham gia thành lập hoặc làm việc theo hợp đồng cho doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản (được tổ chức dưới loại hình Công ty hợp danh hoặc Doanh nghiệp tư nhân theo quy định).
Quy định này tạo điều kiện linh hoạt cho Quản tài viên trong việc lựa chọn mô hình hành nghề phù hợp với năng lực và điều kiện thực tế.
Quy định nghĩa vụ bồi dưỡng nghiệp vụ Quản tài viên hằng năm (Điều 15)
Để cập nhật kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý tài sản, Nghị định quy định Quản tài viên phải tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ hằng năm với thời gian tối thiểu là 01 ngày làm việc (08 giờ/năm). Quản tài viên được tính là hoàn thành nghĩa vụ tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ Quản tài viên trong năm nếu thuộc một trong các trường hợp: là thành viên Tổ soạn thảo, Hội đồng thẩm định văn bản quy phạm pháp luật về phục hồi, phá sản hoặc quản lý, thanh lý tài sản; Tham gia giảng dạy, làm báo cáo viên trong các chương trình tập huấn, hội thảo, tọa đàm, tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng về phục hồi, phá sản hoặc quản lý, thanh lý tài sản; Tham gia Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ trở lên về phục hồi, phá sản hoặc quản lý, thanh lý tài sản.
Việc tuân thủ nghĩa vụ bồi dưỡng không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là điều kiện để duy trì tư cách hành nghề, góp phần xây dựng đội ngũ Quản tài viên chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Quy định về chi phí cho Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản (Điều 21)
Chi phí Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản bao gồm thù lao Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản và chi phí khác. Chi phí Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản được thanh toán từ giá trị tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc do ngân sách nhà nước bảo đảm theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản.
Cơ chế xác định chi phí cho người hành nghề đã được cụ thể hóa tại Nghị định số 65/2026/NĐ-CP, nhằm đảm bảo quyền lợi tương xứng với trách nhiệm. Thù lao của Quản tài viên hiện nay được tính linh hoạt dựa trên thời gian làm việc, mức trọn gói hoặc tỷ lệ phần trăm tổng giá trị tài sản thu hồi được. Đáng chú ý, biểu phí phần trăm được quy định rất chi tiết, dao động từ 10% đối với tài sản dưới 100 triệu đồng đến mức thù lao tính theo bậc cho các tài sản trị giá trên 50 tỷ đồng. Để bảo vệ quyền lợi tối thiểu, pháp luật đảm bảo mức thù lao không thấp hơn 1,5 tháng lương cho mỗi tháng tham gia vụ việc. Bên cạnh đó, nhằm hỗ trợ nguồn lực hoạt động, Thẩm phán sẽ quyết định mức tạm ứng chi phí với mức tối thiểu không thấp hơn 10 tháng lương. Toàn bộ thù lao và các chi phí hợp lý khác như đi lại, lưu trú, thuê nhân sự hỗ trợ sẽ được ưu tiên thanh toán từ giá trị tài sản của doanh nghiệp, giúp Quản tài viên an tâm thực hiện nhiệm vụ quản lý và giám sát tài sản một cách khách quan, hiệu quả.
Quy định này nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người hành nghề tương xứng với khối lượng, tính chất công việc; đồng thời tăng cường tính minh bạch trong quá trình giải quyết phá sản.
Việc ban hành Nghị định số 65/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch cho hoạt động hành nghề của Quản tài viên; góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết phá sản, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan./.
Mỹ Oanh - Phòng Bổ trợ tư pháp