Kể từ khi Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025 (Luật số 79/2025/QH15) chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, nhiều quy định mới được sửa đổi, bổ sung, thay thế theo hướng quy định thông thoáng hơn, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong việc xác lập, thay đổi và xác nhận quốc tịch đã đi vào cuộc sống. Những chính sách mới không chỉ thể hiện tính nhân văn mà còn góp phần tháo gỡ các vướng mắc tồn tại trong thực tiễn nhiều năm qua.
Ghi nhận tại Bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả của Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng, số lượng người dân đến liên hệ thực hiện thủ tục hành chính về quốc tịch tăng đáng kể so với trước đây. Trong đó, phổ biến nhất là thủ tục xin cấp Giấy xác nhận có quốc tịch Việt Nam – một loại giấy tờ quan trọng để thực hiện các quyền, nghĩa vụ dân sự của công dân. Tuy nhiên, thực tế phát sinh cho thấy không ít trường hợp người dân còn nhầm lẫn, dẫn đến việc nộp hồ sơ không đúng nơi có thẩm quyền, trong đó có việc gửi hồ sơ về Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng dù không cư trú tại địa phương. Điều này không chỉ làm kéo dài thời gian nộp hồ sơ của người dân mà còn gây phát sinh việc xử lý hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả.
Người dân đến liên hệ thực hiện thủ tục hành chính về quốc tịch tại Bộ phận một cửa Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng
Liên quan đến việc nộp hồ sơ, pháp luật quốc tịch cũng đã có những quy định cụ thể về cách thức và địa điểm nộp hồ sơ theo đúng thẩm quyền như sau:
Khoản 1 Điều 5 Nghị định số 191/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định: “1. Người xin trở lại, xin thôi quốc tịch Việt Nam hoặc giải quyết các việc khác về quốc tịch có thể nộp hồ sơ trực tuyến, trực tiếp hoặc gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính đến cơ quan có thẩm quyền thụ lý hồ sơ theo quy định của Luật Quốc tịch Việt Nam và Nghị định này, không ủy quyền cho người khác nộp hồ sơ…
Người xin nhập quốc tịch Việt Nam phải trực tiếp nộp hồ sơ tại Sở Tư pháp hoặc cơ quan đại diện, nơi người đó cư trú,…”
Khoản 1 Điều 25, Điều 29 Luật Quốc tịch 2025 quy định: “1. Người xin trở lại/thôi quốc tịch Việt Nam nếu cư trú ở trong nước thì nộp hồ sơ cho Sở Tư pháp nơi cư trú, nếu cư trú ở nước ngoài thì nộp hồ sơ cho cơ quan đại diện Việt Nam ở nước sở tại…”
Điều 29, Điều 31 Nghị định số 191/2025/NĐ-CP quy định về thẩm quyền cấp Giấy xác nhận có quốc tịch Việt Nam/Giấy xác nhận là người gốc Việt Nam: “Sở Tư pháp hoặc cơ quan đại diện, nơi người yêu cầu cấp Giấy xác nhận có quốc tịch Việt Nam/Giấy xác nhận là người gốc Việt Nam cư trú vào thời điểm nộp hồ sơ có thẩm quyền cấp Giấy xác nhận có quốc tịch Việt Nam.”
Từ các quy định của pháp luật nêu trên, người có yêu cầu nộp hồ sơ xin cấp Giấy xác nhận có quốc tịch Việt Nam, xin gia nhập quốc tịch Việt Nam… không được ủy quyền cho người khác thực hiện. Đồng thời, việc nộp hồ sơ phải đúng thẩm quyền theo nơi cư trú, cụ thể là cư trú tại tỉnh, thành phố nào thì nộp tại Sở Tư pháp của địa phương đó hoặc nếu cư trú tại nước ngoài thì nộp hồ sơ tại cơ quan đại diện ở nước ngoài,…
Để đảm bảo việc tiếp nhận hồ sơ đúng quy định, đúng thẩm quyền, khi nộp hồ sơ, người dân cần xuất trình Phiếu xác nhận thông tin về cư trú hoặc giấy tờ hợp lệ chứng minh nơi cư trú hiện tại. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ theo đúng quy định của pháp luật.
Trong bối cảnh số lượng hồ sơ xin cấp Giấy xác nhận có quốc tịch Việt Nam, xin gia nhập quốc tịch Việt Nam…gia tăng kể từ khi Luật mới có hiệu lực, đồng thời gắn với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng đã và đang chủ động, tích cực triển khai nhiều giải pháp cũng như đẩy mạnh việc phối hợp xác minh nhân thân của người yêu cầu để việc cấp giấy xác nhận quốc tịch hay bất cứ thủ tục khác có liên quan đến quốc tịch cho người dân kịp thời, đúng quy định pháp luật.
Thời gian tới, Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ, tăng cường hướng dẫn, tuyên truyền để người dân hiểu đúng, thực hiện đúng quy định pháp luật về quốc tịch, qua đó góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, chuyên nghiệp, hiệu quả.
Thúy Hà, Phòng HCTP